Λία Δρόσου: Bulling Ο βιασμός της αξιοπρέπειας

Ο σχολικός εκφοβισμός (bullying) συνιστά ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο, το οποίο ερμηνεύεται μέσα από την αλληλεπίδραση ατομικών, οικογενειακών και σχολικών παραμέτρων. ‘Είναι άμεση ή έμμεση ΒΙΑ, σκόπιμη, αναίτια, απρόκλητη και επαναλαμβανόμενη.  Ασκείται από ισχυρότερους προς αδύναμους.  Αφορμή είναι κυρίως κάποια αδυναμία, μειονεξία, διαφορετικότητα, μειονότητα ή ιδιαιτερότητα του θύματος (π.χ. μαθησιακή δυσκολία, δυσλεξία, αριστεία, ΔΕΠΥ, εμφάνιση, παχυσαρκία, θρησκεία, φυλή, εθνικότητα, σεξουαλικός προσανατολισμός). Επιπλέον, η μίμηση προτύπων βίας και αντικοινωνικής συμπεριφοράς, είτε από το άμεσο περιβάλλον είτε από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, συμβάλλει στη διαμόρφωση αντίστοιχων στάσεων. Σε οικογενειακό επίπεδο, η έλλειψη σταθερών ορίων, η ασυνεπής πειθαρχία, η χαμηλή γονεϊκή επίβλεψη και η περιορισμένη συναισθηματική υποστήριξη έχουν συσχετιστεί με αυξημένη πιθανότητα εκδήλωσης εκφοβιστικής συμπεριφοράς.

Σε σχολικό και κοινωνικό επίπεδο, ένα αρνητικό σχολικό κλίμα, η απουσία σαφών κανόνων και μηχανισμών διαχείρισης συγκρούσεων, καθώς και η ανοχή ή η αδράνεια απέναντι σε περιστατικά εκφοβισμού, λειτουργούν ενισχυτικά.  Ο σχολικός εκφοβισμός μπορεί να ιδωθεί ως πρώιμη εκδήλωση αντικοινωνικής συμπεριφοράς, η οποία, εφόσον δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, δύναται να συνδεθεί με μεταγενέστερες μορφές νεανικής παραβατικότητας.

Οι μέχρι τώρα έρευνες δείχνουν ότι δυστυχώς μόνο ένα μικρό ποσοστό των εκπαιδευτικών παρεμβαίνει για να σταματήσει το bullying, ενώ πολλοί μένουν παρατηρητές, με αποτέλεσμα να το ενισχύουν εμμέσως.

Όπως επισημαίνει ο εφευρέτης - καθηγητής Ψυχολογίας και Μαθησιακών Δυσκολιών Γεώργιος Θ. Παυλίδης: «είναι αξιοσημείωτο το γεγονός, ότι οι μαθητές με Μαθησιακές Δυσκολίες είναι κυρίως Θύματα, ενώ αυτοί με Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ), ιδίως οι παρορμητικοί είναι 2-3 φορές περισσότερο Θύτες και ως 10 φορές περισσότερο Θύματα bullying»

Ο ίδιος τονίζει ότι: «μεταξύ άλλων, καθίσταται επιτακτική ανάγκη η έγκαιρη και αντικειμενική βιολογική πρόγνωση–διάγνωση των Μαθησιακών Δυσκολιών και της ΔΕΠΥ από την Προσχολική Ηλικία, για να βελτιώσουμε τη Συμπεριφορά, τον Αυτοέλεγχο, την Κοινωνικότητα και τη Σχολική Επίδοση, ώστε τα παιδιά μας να μην πέφτουν Θύματα Bullying και να αποφεύγονται τα διά βίου δευτερογενή ψυχοκοινωνικά προβλήματα  που δημιουργούνται από την καθημερινή ταπεινωτική σχολική αποτυχία και από την αρνητική-επικριτική αντιμετώπιση στο σπίτι και στο σχολείο, λόγω άγνοιας». Η αποτελεσματική αντιμετώπιση απαιτεί πολυεπίπεδη προσέγγιση τόσο σε ατομικό επίπεδο, σε σχολικό επίπεδο, όσο και σε οικογενειακό και σε κοινωνικό. Συνολικά, οι «περίεργες» συμπεριφορές δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζονται τιμωρητικά, αλλά να ερμηνεύονται ως ενδείξεις αναγκών. Η έγκαιρη και ολιστική παρέμβαση μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στην πρόληψη της κλιμάκωσης προς πιο σοβαρές μορφές αντικοινωνικής ή παραβατικής συμπεριφοράς.

Η πρόληψη ξεκινά από νωρίς: από την οικογένεια που θέτει όρια με αγάπη, από το σχολείο που καλλιεργεί αξίες και ενσυναίσθηση, από μια κοινωνία που δεν γυρίζει το βλέμμα αλλού.

Γιατί πίσω από κάθε παραβατική συμπεριφορά υπάρχει ένα παιδί που ζητά προσοχή, καθοδήγηση ή και στήριξη. Δεν αρκεί να καταδικάζουμε. Η ευθύνη είναι συλλογική.

Ας δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον όπου τα παιδιά θα νιώθουν ασφαλή να εκφραστούν, να κάνουν λάθη, αλλά και να βρίσκουν τον σωστό δρόμο.

Η κοινωνία που επενδύει στα παιδιά της, επενδύει στο μέλλον της.

Η ένοχη σιωπή μας, θεριεύει τη βία - bullying.   Είναι ευθύνη όλων μας ενεργά να τη σταματήσουμε.

Αν δεν Σταματήσουμε το Bullying, τότε σήμερα θα είμαι εγώ το Θύμα και αύριο εσύ!

Υπεύθυνη Μάρκετινγκ και Εξωστρέφειας ‘Dyslexia Centers – Pavlidis Method’ - Αντιδήμαρχος Παιδείας, Προσχολικής Αγωγής & Δια βίου Μάθησης Δήμου Ωραιοκάστρου